Απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά: Θα ακολουθήσει ο κόσμος το παράδειγμα της Αυστραλίας;

Τα παιδιά δεν είναι πειραματόζωα των social media

Για χρόνια αντιμετωπίζαμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ένα ουδέτερο εργαλείο: κάτι που απλώς «υπάρχει» και στο οποίο τα παιδιά πρέπει να προσαρμοστούν. Αν όμως η Αυστραλία έχει δίκιο, τότε ίσως κάναμε ένα σοβαρό λάθος. Η απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 16 ετών δεν είναι υπερβολή· είναι μια καθυστερημένη πράξη ευθύνης.

Ας είμαστε ειλικρινείς: τα social media δεν σχεδιάστηκαν για παιδιά. Σχεδιάστηκαν για να κρατούν τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στην οθόνη, να προκαλούν συνεχή σύγκριση, επιβεβαίωση και εθισμό. Ένας ενήλικας ίσως μπορεί να τα διαχειριστεί — ένα παιδί όμως όχι. Και όμως, τα αφήσαμε να μεγαλώνουν μέσα σε έναν αλγόριθμο.

Η συζήτηση συχνά εγκλωβίζεται στο επιχείρημα της «ελευθερίας». Ποιας ελευθερίας όμως; Της ελευθερίας μιας πολυεθνικής να συλλέγει δεδομένα ανηλίκων; Ή της ελευθερίας ενός παιδιού να εκτεθεί σε περιεχόμενο που ούτε κατανοεί ούτε μπορεί να φιλτράρει; Η κοινωνία δεν διστάζει να θέτει όρια στο αλκοόλ, στον τζόγο ή στην οδήγηση. Γιατί τα social media αποτελούν εξαίρεση;

Βεβαίως, η απαγόρευση δεν είναι πανάκεια. Δεν θα εξαφανίσει το άγχος των εφήβων ούτε θα λύσει όλα τα προβλήματα ψυχικής υγείας. Είναι όμως ένα σαφές μήνυμα: ότι η προστασία των παιδιών προηγείται της ψηφιακής «κανονικότητας». Και ότι η τεχνολογία δεν είναι υπεράνω κοινωνικού ελέγχου.

Όσοι φοβούνται την πρακτική εφαρμογή έχουν δίκιο να ανησυχούν. Η επιβολή ηλικιακών ορίων είναι δύσκολη και εγείρει ζητήματα ιδιωτικότητας. Όμως το επιχείρημα «είναι δύσκολο, άρα δεν κάνουμε τίποτα» είναι επικίνδυνο. Το δύσκολο δεν σημαίνει λανθασμένο.

Η Αυστραλία τόλμησε να πει το αυτονόητο: ότι ίσως τα παιδιά δεν χρειάζονται τα social media για να μεγαλώσουν υγιή. Αντίθετα, ίσως χρειάζονται λιγότερη οθόνη και περισσότερη πραγματική ζωή. Το ερώτημα δεν είναι αν η απαγόρευση είναι τέλεια. Είναι αν συνεχίζουμε να κάνουμε πως δεν βλέπουμε τις συνέπειες.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, τα παιδιά δεν είναι πειραματόζωα. Και ο λογαριασμός της αδιαφορίας μας έρχεται ήδη ακριβός.