Gen Z: Γιατί οι νέοι ψηφοφόροι βάζουν πλέον την επιβίωση πάνω από την κοινωνική πολιτική.

Το άρθρο αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στις πολιτικές προτεραιότητες της νέας γενιάς στις ΗΠΑ: Οι νέοι δεν ενδιαφέρονται πλέον μόνο για κοινωνικά ζητήματα, αλλά κυρίως για το αν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά στην καθημερινή ζωή.

Η Gen Z (όσοι γεννήθηκαν περίπου από το 1997 έως το 2012) αντιμετωπίζει μια πραγματικότητα στην οποία πολλοί βασικοί στόχοι της ζωής μοιάζουν απρόσιτοι:

• Η αγορά ή ακόμη και η ενοικίαση ενός αξιοπρεπούς σπιτιού.

• Η κάλυψη των εξόδων για τρόφιμα και μετακινήσεις.

• Η δημιουργία οικογένειας.

• Η αποταμίευση και η οικονομική ανεξαρτησία.

• Η εύρεση μιας εργασίας που να προσφέρει πραγματική ασφάλεια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο 24χρονος Matthew Blankley στη Νέα Υόρκη. Εργάζεται 40 ώρες την εβδομάδα σε εταιρεία δημοσίων σχέσεων, αλλά αναγκάστηκε να αναλάβει και δεύτερη εργασία τεσσάρων βραδιών την εβδομάδα ως ταξιθέτης σε θέατρο. Παρά τις 60 ώρες εργασίας, δυσκολεύεται να καλύψει κάτι περισσότερο από τα βασικά έξοδά του.

Οι αριθμοί δείχνουν την αλλαγή: Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov που επικαλείται το άρθρο, περίπου το 1/3 των νέων της Gen Z θεωρεί τον πληθωρισμό το σημαντικότερο πρόβλημα στις ΗΠΑ, έναντι 24% του συνόλου των ερωτηθέντων.

Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: όταν ένας νέος δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και τους λογαριασμούς, τα κοινωνικά ζητήματα περνούν συχνά σε δεύτερη μοίρα.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα;

Η κατάσταση στην Ελλάδα παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες, αλλά σε ορισμένα σημεία είναι ακόμη πιο δύσκολη.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2025:

• Στέγαση: Το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζει σε νοικοκυριά όπου τα έξοδα κατοικίας ξεπερνούν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι μόλις 7,7%.

  2026 edition+1

• Νέοι και ενοίκια: Οι νέοι στην Ελλάδα εγκαταλείπουν το πατρικό σπίτι κατά μέσο όρο περίπου στα 31 χρόνια, έναντι 26,3 ετών στην ΕΕ.

  ekathimerini.com

• Εργασία: Παρά τη βελτίωση της απασχόλησης, οι χαμηλότεροι μισθοί, η εποχική εργασία και η αναντιστοιχία προσόντων και θέσεων εργασίας εξακολουθούν να δυσκολεύουν την οικονομική ανεξαρτησία των νέων.

  OECD

• Ακρίβεια: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει πληθωρισμό 3,7% για την Ελλάδα το 2026.

  European Commission

Τι σημαίνει αυτό πολιτικά για την Ελλάδα;

Το ενδιαφέρον είναι ότι και στην Ελλάδα φαίνεται να διαμορφώνεται μια γενιά με διαφορετικές προτεραιότητες.

Ένας νέος 25 ή 30 ετών μπορεί να ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, τα δικαιώματα, την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Όμως, όταν παίρνει έναν μισθό που δεν επαρκεί για να νοικιάσει ένα σπίτι, να πληρώσει λογαριασμούς και να αποταμιεύσει, αρχίζει να αξιολογεί διαφορετικά τις πολιτικές υποσχέσεις.

Στην Ελλάδα, τα βασικά ζητήματα που μπορούν να καθορίσουν την ψήφο των νέων είναι:

1. Οι μισθοί και η αγοραστική δύναμη.

2. Τα ενοίκια και η δυνατότητα απόκτησης κατοικίας.

3. Οι σταθερές θέσεις εργασίας.

4. Η φορολογία και το κόστος καθημερινής ζωής.

5. Η δυνατότητα δημιουργίας οικογένειας χωρίς οικονομική ανασφάλεια.

Το συμπέρασμα

Η οικονομία της καθημερινότητας μπορεί να γίνει ο σημαντικότερος παράγοντας που θα καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.

Οι νέοι δεν ζητούν απαραίτητα περισσότερες υποσχέσεις. Ζητούν να μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς από τη δουλειά τους.

Αυτό είναι ένα σημαντικό μήνυμα και για τα ελληνικά πολιτικά κόμματα: η νέα γενιά δεν θέλει απλώς να ακούει για το μέλλον. Θέλει να μπορεί να το σχεδιάσει.