Προστασία της πρώτης κατοικίας.

Η προστασία της πρώτης κατοικίας στην Ελλάδα είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει έντονα την ελληνική κοινωνία, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση. Η προστασία αυτή είχε θεσμοθετηθεί αρχικά με τον Νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010) και στη συνέχεια με άλλους νόμους και ρυθμίσεις.

1. Νόμος Κατσέλη (Ν. 3869/2010): Αρχικά, προστάτευε την κύρια κατοικία των οφειλετών από κατασχέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούσαν ορισμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ο νόμος επέτρεπε στους δανειολήπτες να ζητήσουν δικαστική προστασία και να ρυθμίσουν τα χρέη τους με τρόπο που θα διατηρούσε την κύρια κατοικία τους.

2. Νόμος Σταθάκη (Ν. 4336/2015): Τροποποίησε τον Νόμο Κατσέλη, καθιστώντας πιο αυστηρά τα κριτήρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Η νέα ρύθμιση έθετε όρια στην αξία της προστατευόμενης κατοικίας και στο ετήσιο εισόδημα των δανειοληπτών.

3. Νέος Νόμος για την Προστασία της Πρώτης Κατοικίας (Ν. 4605/2019): Προέβλεπε την προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης των χρεών, αλλά η προστασία αυτή σταμάτησε τον Ιούλιο του 2020.

4. Πτωχευτικός Κώδικας (Ν. 4738/2020): Από την 1η Ιανουαρίου 2021, η προστασία της πρώτης κατοικίας άλλαξε ριζικά. Ο νέος νόμος προβλέπει ότι οι ευάλωτοι δανειολήπτες μπορούν να προστατεύσουν την κατοικία τους μόνο μέσω του «Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης». Ο φορέας αυτός αγοράζει την κατοικία από τον δανειολήπτη και του τη νοικιάζει, με δικαίωμα επαναγοράς μετά από 12 χρόνια, υπό προϋποθέσεις.

Από το 2021, έχουν γίνει προσπάθειες να βρεθεί μια ισορροπία μεταξύ της προστασίας των ευάλωτων οφειλετών και της ανάγκης των τραπεζών να μειώσουν τα «κόκκινα» δάνεια. Ωστόσο, η διαδικασία για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων συνεχίζεται, και έχουν αυξηθεί οι πλειστηριασμοί ακινήτων, ιδίως μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.