Ο κόσμος πνίγεται από τουρίστες ποιος πληρώνει πραγματικά το τίμημα;

Οι εικόνες είναι γνώριμες: ασφυκτικά γεμάτα σοκάκια, ουρές χιλιομέτρων, νησιά χωρίς νερό, πόλεις που μοιάζουν περισσότερο με σκηνικά παρά με τόπους ζωής. Ο υπερτουρισμός δεν είναι πια μελλοντική απειλή· είναι παρόν. Και το ερώτημα γίνεται όλο και πιο πιεστικό: ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της «επιτυχίας»;

Οι κάτοικοι στο περιθώριο

Πρώτοι και αθέατοι χαμένοι είναι οι μόνιμοι κάτοικοι. Σε δημοφιλείς προορισμούς, η κατοικία μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας, καθώς τα σπίτια γίνονται τουριστικά καταλύματα. Τα ενοίκια αυξάνονται, οι νέοι εκτοπίζονται, οι γειτονιές χάνουν τον κοινωνικό τους ιστό. Η πόλη παύει να λειτουργεί για αυτούς που ζουν σε αυτήν και αρχίζει να λειτουργεί αποκλειστικά για αυτούς που περνούν.

Περιβάλλον υπό κατάρρευση

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι εξίσου βαρύ. Υδατικοί πόροι εξαντλούνται, απορρίμματα συσσωρεύονται, ακτές και φυσικά τοπία φθείρονται ανεπανόρθωτα. Η φύση «φιλοξενεί» χωρίς να μπορεί να διαμαρτυρηθεί — και πληρώνει το υψηλότερο τίμημα.

Εργασία χωρίς αντίκρισμα

Παράλληλα, ο τουρισμός που διαφημίζεται ως «βαριά βιομηχανία» συχνά στηρίζεται σε χαμηλόμισθη, εποχική και εξαντλητική εργασία. Τα κέρδη συγκεντρώνονται, ενώ οι εργαζόμενοι μένουν με αβέβαιο μέλλον και ελάχιστη προστασία.

Ποιοι κερδίζουν

Την ίδια στιγμή, μεγάλες ξενοδοχειακές αλυσίδες, κρουαζιερόπλοια και διεθνείς πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης αποκομίζουν τεράστια οφέλη, συχνά χωρίς αντίστοιχη συνεισφορά στις τοπικές υποδομές ή στις κοινωνικές συνέπειες που προκαλούν.

Η ευθύνη των επιλογών

Το κράτος και οι τοπικές αρχές δεν είναι απλοί θεατές. Η απουσία ορίων, ο ανεπαρκής σχεδιασμός και η ανοχή στην άναρχη ανάπτυξη αποτελούν πολιτικές επιλογές. Και οι επιλογές αυτές μεταφέρουν το κόστος στους πιο αδύναμους.

Ποιος πρέπει να πληρώσει

Αν ο τουρισμός θέλει να παραμείνει βιώσιμος, το πραγματικό κόστος πρέπει να κατανέμεται δικαιότερα:

• με ουσιαστική φορολόγηση των μεγάλων παικτών,

• με τουριστικά τέλη που επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες,

• με όρια και κανόνες που προστατεύουν κατοίκους και περιβάλλον.

Ο τουρισμός δεν είναι εχθρός. Είναι όμως πρόβλημα όταν γίνεται ανεξέλεγκτος, μαζικός και φθηνός εις βάρος των πολλών. Αν κανείς δεν πληρώσει το πραγματικό τίμημα σήμερα, τότε αύριο θα το πληρώσουμε όλοι — με πόλεις χωρίς ζωή, φύση χωρίς αντοχές και κοινωνίες χωρίς μέλλον.